Οργάνωση Πληροφοριών – Ταξινόμηση (Θ)

Δάφνη Κυριάκη-Μάνεση

Περιγραφή

Το μάθημα επιδιώκει να δώσει στους φοιτητές τη σημασία και αναγκαιότητα της αποτύπωσης των βασικών συστατικών της πληροφορίας, μέσα από τα οποία επιτυγχάνεται η πρόσβαση και η ανάκτησή της. Η αποτύπωση αυτή που άλλοτε ονομάζεται τεκμηρίωση και άλλοτε ευρετηρίαση (από τη συνεπαγόμενη διαδικασία παραγωγής ευρετηρίων) είναι το αντικείμενο του παρόντος μαθήματος. Εξετάζονται οι μέθοδοι ευρετηρίασης και η παραγωγή των ευρετηρίων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο σχεδιασμό ευρετηριάσεων από τους πληροφοριακούς οργανισμούς ως αυτόνομα προγράμματα (projects) πληροφοριακών υπηρεσιών και η στόχευσή τους. Αναπτύσσονται οι παράμετροι και οι εφαρμογές που στηρίζουν τη λειτουργία των ψηφιακών συλλογών, μελετώνται τα πρότυπα και παρουσιάζονται αποθετήρια που αποτελούν εφαρμογές ευρετηριάσεων.

Ως μέρος αυτής της διαδικασίας δίνονται οι βασικές αρχές δημιουργίας και κυρίως οργάνωσης ευρετηριάσεων και περιλήψεων.

Επιπλέον, το μάθημα εστιάζει στην οργάνωση της γνώσης με την αξιοποίηση των μεθόδων παραγωγής και διαχείρισης μεταδεδομένων. Η παραγωγή μεταδεδομένων στηρίζεται στη χρήση σχετικών προτύπων και η εφαρμογή τους αντλεί από τις βασικές αρχές της ευρετηρίασης και της σύνθεσης περιλήψεων. Οι αρχές της ευρετηρίασης και της δημιουργίας περιλήψεων αποτελούν κεντρικό αντικείμενο του μαθήματος προκειμένου να γίνει κατανοητή η χρήση και η επέκταση των προτύπων. Αντικείμενο του μαθήματος αποτελούν επίσης οι μέθοδοι αποτύπωσης και παραγωγής μεταδεδομένων πληροφοριών ανεξαρτήτως μορφής, (έντυπης και μη, έργων πολιτισμού, τέχνης, κλπ.). Το μάθημα περιλαμβάνει τη δημιουργία ειδικών προφίλ μεταδεδομένων μέσα στο πλαίσιο των προτύπων για την εξυπηρέτηση όλων των ιδιαιτεροτήτων των συλλογών. Εξετάζονται και υλοποιούνται αντίστοιχες εφαρμογές.

Μέρος του μαθήματος αποτελεί η "ιστορία των μεταδεδομένων" και η πληροφοριακή τους αξία καθώς και η δεοντολογία παραγωγής και διαχείρισης μεταδεδομένων.

Λέξεις Κλειδιά: Πληροφορία, ευρετηρίαση, μεταδεδομένα, πρότυπα, περιλήψεις

Θεματικές Ενότητες

Αναλυτική Περιγραφή Ενότητας

Εισαγωγή στη φιλοσοφία του μαθήματος. Δίνονται οι απαραίτητοι ορισμοί. Ευρετηρίαση, τεκμηρίωση και αποδελτίωση. Οι διαφάνειες εξηγούν τη χρήση των καρτών στους παραδοσιακούς καταλόγους των βιβλιοθηκών και των δελτίων στη βιβλιογραφική έρευνα. Εξηγείται το πέρασμα στις βάσεις δεδομένων. Εξετάζεται η οργάνωση των πληροφοριών σε διαφορετικά περιβάλλοντα (βιβλιοθήκες, αρχεία, μουσεία, διαδίκτυο).

Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Γνωρίζουν και να κατανοούν βασικές έννοιες στην οργάνωση πληροφοριών

Λέξεις Κλειδιά

Ευρετηρίαση, τεκμηρίωση, αποδελτίωση

Εισαγωγή. Εξετάζεται η ευρετηρίαση και η δημιουργία περιλήψεων ως πληροφοριακό εργαλείο. Γίνεται σύγκριση και αναζητούνται οι διαφορές και ομοιότητες με τους Καταλόγους των Βιβλιοθηκών, τις Βιβλιογραφίες, τους διάφορους Οδηγούς, τις Μηχανές αναζήτησης, τις Θεματικές πύλες.

Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Κατανοούν την έννοια της ευρετηρίασης
  • Γνωρίζουν ομοιότητες και διαφορές σε διάφορα συστήματα αποθήκευσης πληροφοριώ

Λέξεις Κλειδιά

Ευρετηρίαση, περιλήψεις, πληροφορία

Αρχιτεκτονική της ευρετηρίασης. Εξετάζονται οι βασικοί παράγοντες που διαμορφώνουν τη δόμηση της ευρετηρίασης και τα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη για την υλοποίησή της:

  • Στοιχεία που αφορούν το περιεχόμενο
  • Στοιχεία που αφορούν τη δόμηση
  • Στοιχεία που αφορούν τα τεκμήρια
  • Στοιχεία που αφορούν τον τρόπο υλοποίησης

Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Γνωρίζουν βασικούς παράγοντες που διαμορφώνουν τη δόμηση της ευρετηρίασης
  • Γνωρίζουν τα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη για την υλοποίηση της ευρετηρίασης

Λέξεις Κλειδιά

Ευρετηρίαση, περιεχόμενο, δόμηση, τεκμήρια

Διαχείριση λεξιλογίου. Ποια είναι η πραγματικότητα για τα ελεγχόμενα λεξιλόγια στην Ελλάδα.

Η γραμματική της ευρετηρίασης. Ευρετηρίαση και η σχέση της με τα καθιερωμένα αρχεία.

Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Γνωρίζουν πως γίνεται η διαχείριση λεξιλογίου
  • Γνωρίζουν τη γραμματική της ευρετηρίασης

Λέξεις Κλειδιά

Ευρετηρίαση, λεξιλόγιο, γραμματική ευρετηρίασης

Σύγκριση μεθόδων αυτοματοποιημένης ευρετηρίασης βάσει κόστους, χρόνου, ακρίβειας, σύνταξης και άλλων παραγόντων

 Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Γνωρίζουν τη διαφοροποίηση μεταξύ μεθόδων αυτοματοποιημένης ευρετηρίασης

Λέξεις Κλειδιά

Ευρετηρίαση, σύγκριση μεθόδων ευρετηρίασης

Σύγκριση μεθόδων αυτοματοποιημένης ευρετηρίασης βάσει κόστους, χρόνου, ακρίβειας, σύνταξης και άλλων παραγόντων.

Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Γνωρίζουν τη διαφοροποίηση μεταξύ μεθόδων αυτοματοποιημένης ευρετηρίασης.

Λέξεις Κλειδιά

Ευρετηρίαση, σύγκριση μεθόδων ευρετηρίασης

Διαμόρφωση πεδίων, πρότυπο Dublin core και τα πεδία που περιλαμβάνει το πρότυπο Dublin Core.

Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Τους τύπους πεδίων του προτύπου Dublin Core

Λέξεις Κλειδιά

Πρότυπο Dublin Core, μεταδεδομένα, πεδία μεταδεδομένων

Δημιουργία περιλήψεων. Επισημαίνεται ότι στο μάθημα γίνονται παραδείγματα.

 Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Γνωρίζουν βασικές πληροφορίες για τις περιλήψεις και τη δημιουργία αυτών

Λέξεις Κλειδιά

Περιλήψεις

Περιγράφονται και αναλύονται τα πεδία μεταδεδομένων που περιλαμβάνει το πρότυπο Dublin Core.

Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Γνωρίζουν πως υλοποιείται η ευρετηρίαση σύμφωνα με το πρότυπο Dublin Core.

Λέξεις Κλειδιά

Ευρετηρίαση, πρότυπο Dublin Core, μεταδεδομένα, πεδία μεταδεδομένων

Τεκμήρια: Ορισμοί και βασικές έννοιες.

 Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Γνωρίζουν βασικές έννοιες που αφορούν τα Τεκμήρια 

Λέξεις Κλειδιά

Τεκμήρια

Οι τύποι των ευρετηρίων. Η χρησιμότητά τους. Δομημένα θεματικά ευρετήρια.

Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Γνωρίζουν βασικά χαρακτηριστικά των κυριότερων τύπων τεκμηρίων

Λέξεις Κλειδιά

Ευρετήρια, δομημένα θεματικά τεκμήρια

Ευρετήρια βιβλίων. Δίνεται το πλαίσιο και οι οδηγίες για τη δημιουργία ευρετηρίων βιβλίων. Εξετάζονται οι μέθοδοι, η δόμηση και οι τρόποι παραγωγής. Γίνονται εφαρμογές και προσομοίωση παραγωγής ευρετηρίου βιβλίου κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Παρουσιάζονται παραδείγματα δημιουργίας ευρετηρίων με τη χρήση λογισμικού και hypertext.

Στόχοι Ενότητας

Οι φοιτητές με το τέλος της ενότητας θα είναι σε θέση να:

  • Γνωρίζουν πως υλοποιείται η δόμηση ευρετηρίων
  • Υλοποιούν ευρετήρια βιβλίων μέσω εφαρμογών και προσομοιώσεων παραγωγής ευρετηρίων

Λέξεις Κλειδιά

Ευρετήρια βιβλίων

Ανοικτό Ακαδ. Μάθημα

Ημερολόγιο

Ανακοινώσεις

  • - Δεν υπάρχουν ανακοινώσεις -